OSTEOARTRİT (Kireçlenme) Nedir?

Çarşamba, 09 Mayıs 2018 Ekleyen:
Halk arasında kireçlenme olarak bilinen hastalık ya da tıbbi adı ile “osteoartrit” veya “artroz” eklemlerde meydana gelen aşınma ve yıpranma sonucu ortaya çıkar. Kemiklerimizi birbirine bağlayan eklemlerimizde, karşılıklı kemik yüzeyleri üzerini kaplayan ve ağrısız ve kaygan hareketi sağlayan eklem kıkırdağı bulunur. Yıllar içinde bu parlak ve düzgün yüzeyli doku aşınır, eskir ve yer yer dökülerek
Osteoartrit en sık yük taşıyan eklemlerde görülür. En fazla diz eklemi olmak üzere, kalça, el parmakları ve omurga sık olarak tutulur. Buna karşın, özel bir yaralanma olmadığı müddetçe bilek, omuz, dirsek gibi eklemlerin tutulumu nadirdir. Diz eklemindeki kireçlenmede hastalar diz çökme, merdiven inip çıkma, sandalyeye oturup kalkma sırasında sıkıntı çekerler. Diz hareketlerinde kısıtlanma, şişme ve
Osteoartritin en önemli bulgusu ağrıdır. Önceleri eklemi kullanmakla artıp dinlenmekle geçen ağrılar, hastalık ilerledikçe kalıcı hala gelebilir. Osteoartrit’ te kıkırdak hasarı zaman içersinde yavaş yavaş oluşur. Eklemlerde şişlik, kemik çıkıntılar ve şekil bozuklukları ortaya çıkar. Kemik yüzeylerin birbirine sürtünmesi sonucu kıtırtı şeklinde sesler duyulabilir. Eklemlerin hareket açıklığı azalır ve tutulan eklemde işlev kaybı ortaya çıkar.
  Yaş: Artroz için en önemli risk faktörü yaştır. Kırk yaşından önce görülmesi çok nadirdir. Yaş ilerledikçe hastalık görülme sıklığı artar. 65 yaşın üzerindeki kişilerin üçte birinde röntgen incelemelerinde osteoartrit bulguları vardır. Bu artışın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Yaşla birlikte kas gücünün azalması, kilo artışı, vücudun kendini tamir yeteneğinin azalma sı etken olabilir. Obezite: Kalça

Sık Sorulan Sorular

Halk arasında kireçlenme olarak bilinen hastalık ya da tıbbi adı ile “osteoartrit” veya “artroz” eklemlerde meydana gelen aşınma ve yıpranma sonucu ortaya çıkar. Kemiklerimizi birbirine bağlayan eklemlerimizde, karşılıklı kemik yüzeyleri üzerini kaplayan ve ağrısız ve kaygan hareketi sağlayan eklem kıkırdağı bulunur. Yıllar içinde bu parlak ve düzgün yüzeyli doku aşınır, eskir ve yer yer dökülerek altındaki kemik ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklere oranla 2 kat fazla görülür. Genelde 50 yaşın üstünde ortaya çıkan bir durumdur. Hastalığın ilerlemesi ile birlikte eklemlerde yük taşınmasını sağlayan kıkırdağın tamamen ortadan kalktığı ve kemik yüzeylerin birbiri ile temas etmeye başladığı görülür. İlerleyen kıkırdak harabiyeti ile birlikte eklemde ağrı ortaya çıkar.

Osteoartrit en sık yük taşıyan eklemlerde görülür. En fazla diz eklemi olmak üzere, kalça, el parmakları ve omurga sık olarak tutulur. Buna karşın, özel bir yaralanma olmadığı müddetçe bilek, omuz, dirsek gibi eklemlerin tutulumu nadirdir. Diz eklemindeki kireçlenmede hastalar diz çökme, merdiven inip çıkma, sandalyeye oturup kalkma sırasında sıkıntı çekerler. Diz hareketlerinde kısıtlanma, şişme ve şekil bozuklukları görülebilir. Kalça eklemindeki kireçlenmede ağrı, uylukta, kasıkta veya kalçalarda hissedilir. Ağrı yürüme ile artar, hastalar tutulan kalça üzerine fazla yük vermeden yürümeye çalışırlar.

Osteoartritin en önemli bulgusu ağrıdır. Önceleri eklemi kullanmakla artıp dinlenmekle geçen ağrılar, hastalık ilerledikçe kalıcı hala gelebilir. Osteoartrit' te kıkırdak hasarı zaman içersinde yavaş yavaş oluşur. Eklemlerde şişlik, kemik çıkıntılar ve şekil bozuklukları ortaya çıkar. Kemik yüzeylerin birbirine sürtünmesi sonucu kıtırtı şeklinde sesler duyulabilir. Eklemlerin hareket açıklığı azalır ve tutulan eklemde işlev kaybı ortaya çıkar. Genellikle hasta eklemler onları çok kullanmaktan veya uzun süreli hareketsizlikten sonra ağrırlar. Muhtemel hasta eklemi kolayca hareket ettirmekte zorlanır. Ağrıyan eklem hareket ettirilmez veya egzersiz yapılmaz ise eklemi çevreleyen kaslar zayıflar ve küçülür. Zayıflayan kaslar eklemleri destekleyemez ve bu da eklemi haraket ettirdikçe artan eklem ağrısına neden olur. Hareketin başlangıcında ağrı ve eklem sertliği daha fazladır. Hareket tekrar tekrar yapıldığında sertlikte bir miktar düzelme olur.

Yaş: Artroz için en önemli risk faktörü yaştır. Kırk yaşından önce görülmesi çok nadirdir. Yaş ilerledikçe hastalık görülme sıklığı artar. 65 yaşın üzerindeki kişilerin üçte birinde röntgen incelemelerinde osteoartrit bulguları vardır. Bu artışın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Yaşla birlikte kas gücünün azalması, kilo artışı, vücudun kendini tamir yeteneğinin azalma sı etken olabilir.

Obezite: Kalça ve diz, vücut ağırlığının yükünü taşırlar. Fazla kilolu olmak bu eklemlere ekstra yük binmesi, eklemlere gereğinden çok daha fazla baskı uygulanması anlamına gelir. Aldığınız her bir kilo, dizlerinize, kalçalarınıza bunun birkaç katı baskı yaparak yansır. Fazla kiloları uzun yıllar taşımaya çalışan eklemler, zamanından önce yıpranabilir. Obezite tek başına kireçlenme nedeni olabileceği gibi, genetik faktörlerle birleşerek hastalığın ortaya çıkmasında ve belirtilerin kötüleşmesinde rol oynayabilir.

Kalıtım: Bazı ailelerde, kollajen adı verilen ve kıkırdağın önemli bir yapıtaşı olan bir maddenin yapımından sorumlu olan genlerden birinde kalıtımsal bir bozukluk sonucu osteoartrit sık görülür. Bu da kıkırdakta hızlı bozulmaya yol açar. Böyle sorunlar gençlikte her hangi soruna neden olmayabilir fakat zamanla eklemleri yavaş yavaş yıpratabilir. Kalıtımsal yatkınlığı olan kadınların parmak eklemlerinde kemiksi şişlikler (nodüller) gelişebilir. Yay bacak veya doğuştan kalça hastalıkları (doğuştan kalça çıkığı) gibi hastalıklarda osteoartrit gelişme ihtimali daha fazladır. Eklemlerde gevşeklik olanlarda osteoartrit gelişme riski yüksektir. Yine de kireçlenmeye zemin hazırlayan genler taşımak mutlaka bu rahatsızlığın ortaya çıkacağı anlamına gelmez. Yaşam biçimi de oldukça önemlidir. Beslenme, egzersiz, uyku düzeni ya da sigara benzeri kötü alışkanlıklar sizde kireçlenme olup olmayacağını büyük ölçüde etkiler.

Aşırı kullanım: Aşırı kullanmaya bağlı bazı eklemlerde osteoartrit gelişebilir. Dizde ya da kalçada ciddi bir yaralanma hikayesi bu eklemlerde osteoartrit gelişme riskini arttırır. Bir eklemde yaralanma ya da travmadan kaçınmak osteoartrit oluşumunu önlemeye yardımcı olabilir. Bazı işlerde devamlı kullanılan eklemler osteoartrit geliştirilebilir. Sıklıkla dizlerini bükmeyi gerektiren işler dizde osteoartrit riskini artırmaktadır. Bazen sürekli tekrarlanan hareketler (spor ya da başka meslek icabı olabilir) ya da eklemlerdeki kırık ya da ameliyat kaynaklı yaralanmalar kireçlenme sürecini başlatabilir. Mesleği bir spor dalı olan sporcular sık sık eklemlerini, tendon ve bağlarını sakatlar ve bu durum kıkırdak aşınmasını çabuklaştırır. Eklemin aşırı kullanımdan dolayı eklemlerde hasarı önlemek için hastanın işinde bazı değişiklikler yapılması hastaya fayda getirmektedir.

Yanlış Egzersiz: Sağlıklı yaşamın başlıca şartlarından birinin düzenli egzersiz yapmak olduğunu sürekli belirtilmektedir. Bunun üzerine pek çok kişi sokakta ya da evinde düzenli olarak spor yapmaya çalışmaktadır. Ancak yaşınıza ve kilonuza uygun hareketleri yapmıyor, yanlış hareket sonucu kendinizi sık sık sakatlıyor ya da örneğin uygun spor ayakkabıları giymiyorsanız bu düzenli hareketler yarar verdiği kadar, kıkırdaklara ve eklemlere zarar veriyor da olabilir. Doktorunuza ya da fizyoterapistinize danışarak egzersizlerinizi buna göre yapmanız en doğru olanıdır.

Diğer Nedenler: . Romatid artrit, diyabet, tiroid bezinin az çalışması ya da aşırı demir yükü (hemokromatozis) gibi bazı metabolik hastalıklar da osteoartrit üzerinde rol oynayabilir

Doktorunuz  size bazı sorular sorarak sizin tıbbi öykünüzü alır. Muayenenizi yapar ve bunlara göre osteoartrit tanısını koyar. Bu sırada, geçirilmiş olan kaza, yaralanma ve ameliyatlarınızı mutlaka doktorunuza bildirmeniz gerekir. Doktorunuz ayrıca teşhisi doğrulamak, varsa diğer hastalıkları ve eklem hasarı derecesini tespit etmek için röntgen, tomografi ve MR gibi testlere başvurulabilir. Artrozda genellikle kan testleri normaldir, ancak başka hastalıkları ayırd edilmesi için kan testleri gerekli olabilir.

Osteoartritin yarattığı hasarı geri döndürüp eklemi normal haline getirecek bir tedavi yöntemi günümüzde yoktur. Hastalık yıllar içinde ilerler, birden fazla eklem tutulabilir. Belirtilerin şiddeti dalgalanmalar gösterir, aktivite ile artışlar olup, dinlenme ve ilaçlarla sessiz dönemler olabilir.

Whatsapp
ÜST